Wiedza

Powierzchnia Parku wynosi 5580 ha, z czego objęte ochroną częściową lasy zajmują 3942 ha. Piętro subalpejskie i alpejskie o powierzchni 1726 ha objęte zostało ochroną ścisłą. Powierzchnia otuliny wynosi 11 266 ha.

Charakterystyczną cechą roślinności Parku jest występowanie gatunków pochodzących z różnych regionów geograficznych, reliktów polodowcowych (np. skalnica śnieżna, malina moroszka) i endemitów (m.in. skalnica bazaltowa, dzwonek karkonoski i gnidosz sudecki) oraz gatunków rzadkich i zagrożonych wyginięciem.

Szata roślinna Karkonoszy ma układ piętrowy:

• piętro pogórza (do 500 m n.p.m.) to obecnie niemal zupełnie przekształcone tereny zajęte pod pola, łąki i zabudowę. W dwóch enklawach występuje reliktowe dla pogórza zbiorowisko leśne – suboceaniczny bór świeży, rosnący na niezbyt urodzajnych glebach i charakteryzujący się ubogą szatą roślinną, tworzoną przez sosnę, świerka, buka, jarzębinę i brzozę.
• Nad potokami znaleźć można fragmenty nadrzecznych olszyn górskich z charakterystycznym ziołoroślowym runem z m.in. rutewką orlikolistną i lepiężnikiem białym,
• piętro regla (500 - 1000 m n.p.m.) to również w większości – tereny przekształcone, gdzie w miejscu naturalnych zbiorowisk roślinnych (kwaśnej buczyny górskiej) występują dziś monokultury świerkowe i zbiorowiska porębowe. W wyższych partiach piętra spotkać można zbliżony do naturalnego dolnoreglowy bór jodłowo-świerkowy.
• Piętro regla górnego (1000 - 1250 m n.p.m.) to głównie górnoreglowa świerczyna sudecka, w której dominuje świerk z domieszką jaworu i jarzębiny. W runie znaleźć można podrzenia żebrowca, trzcinnika owłosionego, śmiałka pogiętego, przytulię hercyńską.
• W piętrach reglowych występują też bogate florystycznie łąki z chronionymi gatunkami – arniką górską, dziewięćsiłem bezłodygowym, konwalią majową, goryczką trojeściową, liczydłem górskim czy storczykami: kukułką Fuchsa, szerokolistną i plamistą.
• Piętro subalpejskie (1250 - 1450 m n.p.m.) to zarośla kosodrzewiny, której towarzyszy górska odmiana jarząbu pospolitego, wierzba śląska i świerk pospolity oraz borówczyska bażynowe tworzone m.in. przez bażynę obupłciową, borówkę brusznicę i czarną, wrzos zwyczajny czy porost płucnicę islandzką.

W piętrze regla górnego i subalpejskiego występują też torfowiska, gdzie występują m.in. turzyca dzióbkowata i pospolita, wełnianka wąskolistna, sit cienki, fiołek błotny i dwukwiatowy, starzec kędzierzawy czy storczyk kukułka Fuchsa, rosiczka okrągłolistna.

• Piętro alpejskie (1450 - 1602 m n.p.m.) z roślinnością halną (niskimi naskalnymi murawami z mietlicą skalną, kostrzewą niską i sitem skucina) występuje jedynie na Śnieżce, grani Czarnego Grzbietu, w najwyższych partiach Wielkiego Szyszaka oraz w Śnieżnych Kotłach.

Chłodnemu i wilgotnemu klimatowi oraz specyficznej budowie geologicznej wierzchowiny Karkonoszy zawdzięczamy powstanie jednych z największych kompleksów torfowiskowych w górach Europy Środkowej. Powierzchnia mokradeł po polskiej stronie wynosi ok. 85 ha. Najbardziej rozległe torfowiska subalpejskie znajdują się na Równi pod Śnieżką. Dominują tu: wełnianeczka darniowa, wełnianka pochwowata, turzyca bagienna, bażyna obupłciowa, modrzewnica zwyczajna czy żurawina błotna i drobnolistkowa, turzyca patagońska (jedyne stanowisko w Polsce) oraz mchy torfowce, wśród których często spotkać można relikt glacjalny – torfowiec Lindberga.

Piętrowość i zróżnicowanie szaty roślinnej, specyficzne ukształtowanie terenu, jeziora i kotły polodowcowe tworzą dogodne warunki bytowania dla wielu gatunków zwierząt. Występuje tu co najmniej 15 tysięcy bezkręgowców (w tym poczwarówka arktyczna i alpejska, żagnica północna, miedziopierś górska, trajkotka czerwona, niepylak mnemozyna i reintrodukowany niepylak Apollo) i ponad 320 gatunków kręgowce (w tym m.in. pstrągi potokowy, źródlany i tęczowy i głowacz białopłetwy, 6 gatunków płazów, 6 gatunków gadów, ok. 150 gatunków ptaków lęgowych i 50 gatunków przelotnych, prawie 60 gatunków ssaków).

Niektóre gatunki ptaków są bardzo rzadkie i zagrożone w skali Europy, np. włochatka i sóweczka, płochacz halny, sokół wędrowny, cietrzew. W 1999 roku, po 53 latach nieobecności, stwierdzono gniazdowanie mornela, natomiast przestał gniazdować orzeł przedni i głuszec. Nie pojawiają się także niedźwiedź, wilk, ryś oraz żbik. Gatunkami obcymi są muflon i jenot zwiększający swoją liczebność. Rok 2010 został ogłoszony w Karkonoskim PN „Rokiem Sóweczki”.

Karkonoski Park Narodowy

58- 570 Jelenia Góra

ul.Chałubińskiego 23

sekretariat@kpnmab.pl

www.kpnmab.pl