Zobacz pTAKa

Osobisty i obyczajowy nie-terenowy przewodnik po ptakach polskich

Sokół Wędrowny

czerwiec 22, 2012 Drukuj
 
Sokół szybszy od wiatru.

W naszych ptasich portretach brakowało do tej pory kogoś absolutnie wyjątkowego – Sokoła Wędrownego. Ale też jak tu robić taki portret, kiedy ktoś gna ponad 300 km na godzinę?

 

Sokół Wędrowny to absolutny rekordzista – nie tylko wśród ptaków, ale w ogóle wszystkich zwięrząt na Ziemi. Jest najszybciej poruszającym się organizmem na naszej planecie. Jego najszybszy lot odnotowany przez człowieka odbył się z prędkością 322 km na godzinę.

 

Do Sokoła Wędrownego należy też jeszcze jeden rekord – jest gatunkiem ptaka szponiastego o największym zasięgu występowania. Mało jest miejsc na Ziemi, gdzie go nie ma – są to m.in. obszary podbiegunowe, lasy tropikalne i Nowa Zelandia.

 

Stąd też bierze się nazwa tego majestatycznego drapieżcy. W większości języków, podobnie jak w polskim, zawiera ona w sobie słowo związane z wędrowaniem. Jest to odniesienie do migrujących populacji Sokoła Wędrownego, występujących najczęściej na północnych obszarach jego występowania.

 

Szeroki zakres występowania Sokoła Wędrownego na świecie nie uchronił go jednak od wejścia na listę gatunków zagrożonych. Sprawcą – jak zwykle w takich przypadkach – był człowiek. Sokoły ginęły masowo z powodu naszego entuzjazmu w powszechnym stosowaniu trujących pestycydów, głównie DDT. Od kiedy wprowadzono zakaz stosowania tego śmiercionośnego proszku, populacje Sokołów Wędrownych stopniowo się odbudowują.

 

Zaprzyjaźniony z naszym profilem Kamil od jakiegoś czasu śledzi los Sokołów Wędrownych, zamieszkujących w Wąwozie rzeki Avon w Anglii, niedaleko Bristolu. Sokoły powróciły tam po wielu latach przerwy, i lęgną się prawie nieprzerwanie od roku 1990. Strome, skaliste ściany tego wąwozu są idealnym siedliskiem dla tych ptaków, a ciepłe wznoszące prądy powietrza ułatwiają im szybowanie podczas polowania na liczne tam mewy, gołębie i kawki.

 

Od wielu lat ptaki mają wierną publiczność, która zbiera się na zabytkowym monumentalnym moście Clifton Bridge. W tym roku para sokołów ma 3 młode, które wyleciały z gniazda prawdopodobnie kilka dni temu. Przez pierwsze tygodnie młode są dość ufne – zdarza się, że podlatują bardzo blisko obserwatorów, albo lądują na krawędzi klifu i z ciekawością przyglądają się ludzkiej publiczności.

 

Tymczasem w Polsce doszło tej wiosny do pierwszego od 48 lat lęgu Sokołów Wędrownych w lasach. Do tej pory sokoły zakładały swoje gniazda na platformach zbudowanych przez człowieka, albo na ludzkich budowlach, np. na Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie.

 

Sokół Wędrowny wyginął w Polsce w latach 60-tych na skutek zatrucia środowiska i od lat trwają wysiłki na rzecz odbudowy jego populacji w ramach Programu Restytucji Sokoła Wędrownego, o czym możecie przeczytać na stronie prowadzonej przez naszych Kolegów ze Stowarzyszenia na Rzecz Dzikich Zwierząt ‘Sokół’:  www.peregrinus.pl

 

 
Autor: Arek Glaas  Źródło: Ptaki Polskie